TATİL ÖDEVLERİ BİTTİ

Yarıyıl tatilinin sonu geldi. Her çocuk için farklı bir tatil oldu. Bu yıl yarıyıl tatilinden önce Milli Eğitim Bakanı açıklama yaparak çocuklara ödev verilmemesini söyledi. Hatta tatil sırasında ödev yaparken gördüğü çocukların okullarının soruşturulduğu haberi bile çıktı. Tatilde ödev verilip verilmeyeceği tartışması bir yana, ödev nedir ve ne işe yarar sorularına yanıt aramak gerekir. Çünkü her şeye karşın ödev verilen çocuklar oldu. Hiç ödev yapmadan tatili bitiren çocuklar oldu ve en önemlisi ödev verilsin verilmesin aileleri tarafından ders çalıştırılan, kursa giden çocuklar vardı. Bazı çocuklara ödev olarak kitap okumaları söylenmişti. Belli sayıda kitabı bitirmek, belli kitapları bitirmek ya da belli sayıda sayfa okumuş olmak tatil ödevi olarak veriliyor. “Boş zamanlarımda kitap okurum.” diyen bir toplumda, kitap okumanın görev sayılması normal mi karşılanmalı? Çocukların kitap okumamasından herkes yakınıyor. Gerçi erişkinlerin ne kadar kitap okuduğu da kitap satışlarına bakarak tartışılabilir. Görsel uyaranın bu kadar çok olması, kolay ulaşılan internet, TV ve diğerleri kitap okuma alışkanlığını azaltıyor. Çocukların kitap okumasını istiyorsak, onları zorlamak ya da ödev vermek dışında bir şeyler yapmamız gerekir. Ders  olarak verilen ve sadece özeti istenen “kitap okuma” ödevleri yerine, kitapların tartışıldığı saatler okulun katkısını sağlayacaktır. Ayrıca çocuklara ödev olarak verilen bazı kitapların içinde yaşları ile uygunsuz argo sözcükler, karşı cinsi aşağılayan kelimeler olduğunu gelen çocukların kitaplarında gördüm. Bu kitapları önerenlerin okumuş olduğundan şüpheye düştüm.

ÖDEVİN İŞLEVİ

Öğretmenler ödev verirken muhtemelen çocukların bilgilerini tekrarlamalarını ve yeni bilgiler öğrenmelerini hedeflemektedirler. Ancak nasıl ve ne kadar ödev verdiğine  dikkat edilmesi gerekir. Ödev, işlenen konuların değişik açılardan tekrar ele alınmasına olanak vererek bilgiyi pekiştirir. Çünkü öğrenme sürecinde yeni bilgiler önce kısa süreli hafızaya alınır. Uzun süreli hafızaya geçmesi için tekrarlanması ve bilginin pekiştirilmesi gerekir. Ödevden beklenen, kısa süreli hafızada tutulan bilginin, beyinde sinir hücreleri arasında daha önce kurulmayan bağlantıların kurularak  bağlantıların artması ve böylece uzun süreli belleğe yerleşmesidir. Burada beklenen işlevin oluşabilmesi için ne tür bir ödev verildiği önem kazanır. Örneğin; çocuğa bir savaşın ya da önemli bir değişimin tarihi öğretilerek ezberlemesi istenirse, çocuk bu tarihi aklından tekrar ederek belleğine yerleştirmeye çalışır. “Bu tarihi alt alta 20 kez yaz.” şeklinde ödev verilirse hala bilgiyi kısa süreli belleğinde tutmaya zorluyor demektir. Bu tarihe ilişkin peş peşe beş test sorusu çözerse bilgiyi pekiştirme olasılığı artar.

Ancak uzun süreli belleğe yerleştirilmesi için başka bilgilerle birleşmesi, bütünleşmesi gerekir. O nedenle öğrenilmesi istenen tarih  aynı zamanda, örneğin Fransız ihtilalinin olduğu yıldır dediğimizde,  yeni bir bağlantı oluşturulur. Ve aynı bilgisayar işlemcileri gibi, bir bilgi beyinde ne kadar çok “hit” alırsa o kadar temellenir. Bilgi, alakası olmayan kişisel bir bilgiyle pekiştiğinde; örneğin tarih 1789  olsun, bu tarihi 17/89 yani ağabeyin 1989 da ayın 17 sinde doğdu diye bilgiyi uzun süreli hafızasına alıp, saklama olasılığı artar. Bu nedenle verilen ödevlerin ezberlenecek ödevler değil, çocuğun yaşamında olan şeylerle ilişkilendireceği, daha araştırmaya ve pekiştirmeye yönelik ödevler olması gerekir. Tüm bu bilgileri yaşamı ile birleştirip gerektiğinde kullanabilmesi için ise yetiştiremezsem, doğru değilse gibi kaygılardan yani stresten uzak olması gerekir ki, ödev işe yarasın. Çünkü stres altında beyin yeni bilgileri öğrenemez. Ayrıca bilginin doğru yere yerleşmesi uykuda olur. Ödev yapmaktan uyuyamamış bir çocuk ya da gençten o bilgiyi hatırlaması ve dikkatini toparlaması da bilimsel olarak beklenemez.

Bilimsel olarak ödevin işlevine bakıldığı zaman, sorunun ödev verip vermemek değil nasıl ödev verildiği ve ödevden neler beklendiği olduğu hemen anlaşılabilir. Çok ya da az ödev yapmak değil, verilen ödevin öğrenmeye katkısı olup olmadığı önemlidir.

Facebooktwitterlinkedin
Facebooktwitterrssyoutubeinstagram